اماكن و جاذبه‌های باستانی و تاریخی استان زنجان

محمد فتحی‌اصل

ب. شهرستان ایجرود

شهرستان ایجرود یكی از شهرستان‌های تازه تأسیس شده‌ی استان زنجان، در قسمت جنوب غربی استان واقع شده است. این شهرستان شامل دو بخش مركزی و حلب و یك نقطه‌ی شهری به نام زرین‌آباد می‌باشد.

در این منطقه كه استقرار یكجانشین متعلق به اواخر هزاره‌ی چهارم و اوایل هزاره‌ی پنجم قبل از میلاد شناسایی شده است، آثار تاریخی و باستانی مهم و قابل توجهی ندارد.

تنها اثر باستانی این شهرستان مسجد جامع قلابر است كه در صورت مرمت و توجه به آن می‌تواند مورد توجه مسافران و ایرانگردان قرار گیرد.

درباره‌ی این مجموعه و مقدمه‌ی کتاب

دل گرچه در این بادیه بسیار شتافت

یك موی ندانست ولی موی شكافت

اندر دل من هزار خورشید بتافت

آخر به كمال ذره‌ای راه نیافت.

از قعر گل سیاه تا اوج زحل

كردم همه مشكلات گیتی را حل

بیرون جستم زغیر هر مكر و حیل

هر بند گشاده شد مگر بند اجل.

یادمان شادروان محمد فتحی اصل

اندیشه‌ی پدید آوردن این كتاب زمانی پی‌ریزی شد كه خلأ یك مجموعه‌ی كامل از موضوعات فرهنگی، هنری و جاذبه‌های تاریخی و طبیعی در فضای فكری و فرهنگی استان كاملاً احساس می‌شد. مجموعه‌ای از موضوعاتی كه با پشتوانه و بنیان قوی، تحقیق و تدوین شده، و در عین حال پس از ورود به عرصه‌های كاربردی، همه‌جانبه، دقیق و همراه با آمار و ارقام كارشناسی باشد. از آن‌جاكه نشر، یكی از مشكل‌ترین، پرالتهاب‌ترین و دقیق‌ترین فعالیت‌های فرهنگی است، ما در این كتاب كوشش كرده‌ایم مؤلفه‌هایی كه بنیاد فرهنگ و تمدن شهرمان را تشكیل می‌دهد، در حد توان معرفی كنیم.

6 روز گردش نوروزی، بهار و سال تازه‌ای برایم به ارمغان آورده است؛ بازدید از خرم‌آباد، دزفول، اندیمشک، اهواز، آبادان، خرمشهر و کرمانشاه، روح این عزم و اراده را که به شناخت فرهنگ و تاریخ ایران بکوشم و از شناسایی اقوام و آداب رنگارنگ این سرزمین غافل نمانم و این روحیه و انگیزه را در خود تقویت کنم، تازه‌تر کرده، گو این‌که این خواست قلبی از نوروز 1386 در جانم تنوره کشیده بود و با سیاحتِ نوروزی از یزد، کاشان، اصفهان، شیراز تا بندرعباس و قشم، بیش‌تر هم شده بود.

اما امسال ایده‌ی نوتری به سرم زده؛ معرفی دقیق‌تر فرهنگ و جاذبه‌های گردشگری، اقلیمی و تاریخی استان زنجان. چه، از این نظرگاه، و در این میان، در بررسی و مقایسه با دیگر شهرها و مکان‌های تاریخی کشور، استان زنجان مغفول‌تر و کم‌رونق‌تر مانده است و گمان می‌کنم که هر یک از ما به عنوان یک شهروند و یک کوشنده‌ی فرهنگی که از این دیاریم و پرورده‌ی این‌جاییم، باید که در شناختن و شناساندن‌اش پُرمسؤولیت‌تر و پُربهره‌تر باشیم.

اگر حکومت یا دولت اسلامی و مهرورز برای حفظ میراث باستانی و ملی، تلاشی درخور و کاوش‌ها و پژوهش‌های گسترده‌ای را دنبال نمی‌کند به نحوی که اکنون در یادکرد گذشته‌ی تاریخی و پُرغرور ایران نیز با چندش و اگر و مگر تنها بر اسلامی و مذهبی بودن ایرانیان پافشاری می‌کند، هر یک از ما باید در نگهداری و شناساندن میراث فرخنده و نیک‌آیین خویش، از جان و دل بکوشیم.