بوی کاغذ

شعری تازه از اسماعیل خوئی

jmahdi1 — Sat, 05 Jul 2008 09:17:18 GMT

با خویش، با خدا

ما را اسیر ِ دین ِ که کردی، خدای ما؟!
تا چیست پاسخ ِ تو به چون و چرای ما؟!
ما را ز بامداد ِ تو می‌بود دین ِ خویش،
آورده زردهشت ِ سپنتا برای ما:
دینی که، با طلوع ِ نخستین ِ آفتاب،
روشن شد از فروغ ِ وی اندیشه‌های ما:
دینی که بر سه نیک ِ اهورایی‌ی تو در
پندار و گفت و کرد بُوَد رهنمای ما؛

دینی که، با طلوع ِ نخستین ِ آفتاب،
روشن شد از فروغ ِ وی اندیشه‌های ما:
دینی که رهنمای ِ پدر در پدر، که هیچ،
بوده‌ست رهنمای نیا در نیای ما؛

به بهانه‌ی دهمین سالمرگ صادق چوبک

jmahdi1 — Tue, 01 Jul 2008 13:14:18 GMT

چوبك، کلنجار با پوسته‌ی سنت *

صادق چوبک از نویسندگان موفق نسل اول داستان‌نویسی مدرن ایران بود؛ از هم‌نسلان صادق هدایت، جلال آل‌احمد، به‌آذین و ابراهیم گلستان.

در تیرماه 1295 در بوشهر متولد شد. در 1316 از کالج آمریکایی تهران دیپلم گرفت، با قدسی خانم ازدواج کرد و در وزارت فرهنگ استخدام شد. به دلیل تسلط‌اش به زبان انگلیسی به عنوان مترجم در سال دوم سربازی، خدمت‌اش در ستاد ارتش به پایان رسید. او همراه با تدریس، در هیأت مستشاران آمریکایی، روابط عمومی سفارت انگلیس و شرکت نفت ایران و انگلیس به عنوان مترجم مشغول به کار شد.

از آثار او می‌توان به مجموعه‌ی داستان‌های «خیمه‌شب بازی» (یازده داستان کوتاه)، «انتری که لوطی‌اش مرده بود» (چهار داستان و یک نمایشنامه)، روز اول قبر (ده داستان کوتاه و یک نمایشنامه) و داستان‌های بلند «تنگسیر» که فیلمی از آن به همین نام به کارگردانی امیر نادری در سال 1353 به نمایش عمومی درآمد؛ و «سنگ صبور» که به زعم اکثر منتقدین، در کنار بوف کور صادق هدایت و شازده احتجاب هوشنگ گلشیری جزو برترین رمان‌های نو ایرانی است، اشاره کرد.

نامه‌ای به یک دوست 22

jmahdi1 — Thu, 26 Jun 2008 07:12:18 GMT

فردا و هر چه کار دگر...

امروز عشق.

اسماعیل خویی

عزیز من، مهربانی مادرانه‌ام!

همیشه دلم می‌خواسته از چیزهایی بنویسم که گاهی نشده بگویم؛ یعنی که نوشتن آن‌چه به زبان نیامده، ضروری‌تر است. به خیالم همیشه باید آن‌چه ساده به گفتن نیامده را، به روی و بوی کاغذ آورد!

پرستار جهان‌ام، زبانِ جان‌ام!

تو ثابت کرده‌ای که در رخوتِ خواب‌آلودِ تنهایی من، غمخوارترینی، و من این تحفه‌یِ طُرفه را به ذاتِ خودخواهی تو تعبیر می‌کنم که منشاء همین یگانگی است؛ خواستنی که به خواهندگی تنی مثل من می‌انجامد؛ تناقضی زیبا و دروغی پذیرا، که ساحتی از ایثار و اشک و حسرت در خود نهان کرده؛ عرصه‌ای از نمایش بی‌خویشی ِ بی‌غرور، که تن‌کامی و شی‌ء‌وارگی نیز در آن مخفی است.

برش‌هایی از یک کتاب

jmahdi1 — Wed, 25 Jun 2008 19:49:18 GMT

ای کوته‌آستینان

علی‌اکبر سعیدی‌سیرجانی

1. ... در هر کشوری که دیدید مزد خبرچین‌ها و شکنجه‌گران و جلادها چیزی در حد حقوق مشاغل محترم معمولی است، یقین داشته باشید که سطح اخلاق و وجدان در آن مملکت خیلی فرو افتاده است.

2. ... مصیبت این است که ما ملت هرگز مجالی نداشته‌ایم تا در حال و هوایی خالی از تعصب و تحریک و شعار، در کار سردمداران سیاست‌مان تأمل کنیم. تحولات اجتماعی وطن ما همیشه در شعاع صد و هشتاد درجه بوده است، نه یک درجه کم‌تر و نه یک درجه بیش‌تر؛ و در نتیجه رجال مملکت‌مان یا بد مطلق‌اند یا خوب مطلق.

3. ... از قول آسید مصطفی: آهای مردم، خوب گوش‌هایتان را وا کنید، به جَدّم قسم خیلی خَرید! بله، خَرید و خیلی خیلی هم خَرید! جای آزر بت‌تراش و سامری گوساله‌ساز خالی که بیایند و از شما سواری بگیرند. آهای مردم! معجزه مخصوص پیغمبر خدا بود و دوازده امام، بس والسلام. هر کس دیگر که پیدا شود و ادعای معجزه بکند، اگر می‌خواهید راحت زندگی کنید، صدایش را خفه کنید. امروز اگر معجزه‌ای باشد توی دست‌های پینه‌بسته‌ی من و شماست.

4. محیط استبدادزده و جامعه‌ی فاسد علاماتی دارد، مشخصاتی دارد. یکی از بارزترین نشانه‌هایش این‌که خلایق در بند کیفیت‌ها نیستند، در شوق رسیدن به هدف، وسواسی برای انتخاب وسیله به کار نمی‌بندند. نگاهی به مبارزات اجتماعی در همین «کشورهای دوروبرتان» بیندازید و ببینید رقیب‌های سیاسی چه داغ‌های سیاهی بر جبین یکدیگر می‌نهند و چه نسبت‌هایی به هم می‌دهند. از دزد و ملوط و زنباره و حرامزاده گرفته تا عامل اجنبی و قاتل و جنایتکار. در همچو محیط‌هایی مرد سیاسی نه در بند مفهوم کلمات است و نه شوق ریاست برایش مجالی باقی گذاشته است.

شتابِ رسانه‌های پیزُری، در غائله‌ی دانشگاه زنجان

jmahdi1 — Thu, 19 Jun 2008 20:56:18 GMT

هنوز هم فکر نمی‌کنم که روش دانشجویان دانشگاه زنجان در بهانه کردن برای بیان اعتراضاتِ صنفی و دانشگاهی، (که در این مورد خاص، بیش‌تر به انتقام‌گیری ناجوانمردانه شباهت می‌بُرد) منطقی و اخلاقی بوده باشد.

هتک، بی‌آبرو و محکوم کردن یکی، آن هم بدون محاکمه در مراجع قانونی، شایسته‌ی جامعه‌ی آزاداندیش و حقیقت‌جوی دانشگاهی نیست و تنها ارمغان آنارشیسم و بی‌قانونی است. این ماجرا اگرچه نتیجه‌ی منطقی سخت‌گیری‌ها و امنیتی کردن فضای دانشگاهی و اجتماعی امروز است، اما به نظر نمی‌رسد که مورد حمایت عقلای جامعه در بی‌آبرو کردن استادی خوشنام، و معاونی هرچند غیرقابل دفاع بوده باشد.

ما اگر به سردمداران منادی اخلاق جمهوری اسلامی می‌تازیم که این وعظ و حصر و منبرهای اخلاقی‌شان را بشکنند، مقصودمان نه این است که به تعرض‌ها و بی‌اخلاقی‌ها دامن زده باشیم؛ چه، که همگان و از جمله همان مدعیانِ دین‌خو و دین‌پرور که ارزش‌های خویش را برابر با ارزش‌های جهان می‌پندارند، گناه‌کار‌ترند که به شیوه‌هایی غوغاسالار و هتاکانه دامن می‌زنند.

باری، این ماجرا برای برخی تیولی شد که عرض اندامی کرده باشند و رسانه‌های پیزُری‌‌شان را به رخ بکشند و بادی به غبغب بیندازند که: «ما که قبلاً می‌گفتیم و هیشکی گوش شنوا نداشته بودا!» و یا دیگران را از این که سهمی در بی‌آبروتر کردن آن دکتر بخت‌برگشته نداشته‌اند، سرزنش کنند.

کام‌شان از اقبال به رسانه‌هاشان خوش‌تر! انسان استبدادزده‌ی ایرانی از تخریب دیگران لذت می‌برد.

شکایت از آقای رحیم مشایی و انتقاد به بی‌عملی سازمان یونسکو

jmahdi1 — Thu, 19 Jun 2008 18:06:18 GMT

در ارتباط با آرامگاه کورش بزرگ از سوی بنیاد میراث پاسارگاد

به آقای کوئیچیرو ماتسورا، دبیرکل یونسکو

پانزدهم جون 2008

آقای ماتسورای عزیز!

همان‌گونه که مسلماً اطلاع دارید، نزدیک به چهار سال است که بارها و بارها، از طریق نامه‌های سرگشاده و اختصاصی به شما، از خطراتی که سد سیوند برای آرامگاه کورش بزرگ به همراه دارد، خبر داده و نظرات کارشناسان و سدسازانی را که دلسوزانه نگران صدمات ناشی از رطوبت به این گنجینه‌ی بزرگ بشری هستند، برای شما فرستاده‌ایم. حتا، درست چند هفته پیش از آبگیری سد سیوند، کمیته‌ی نجات پاسارگاد نامه‌ی سرگشاده‌ای از سوی هزاران هزار انسان در سراسر جهان برای شما ارسال داشت و دست تمنا، برای رسیدگی به این امر خطیر، به سوی شما دراز کرد. در این نامه اظهارات شخص آقای رحیم‌مشایی، رییس سازمان میراث فرهنگی را، مبنی بر امکان تخریب آرامگاه به وسیله‌ی رطوبت، به عنوان سندی برای شما فرستادیم.

آسیب‌شناسی نقد ادبی در ایران، در گروه ادبیات عصرکتاب زنجان

jmahdi1 — Tue, 17 Jun 2008 09:16:18 GMT

دكتر مجتبی بشردوست:

تفكر انتقادی در جامعه‌ای رشد می‌كند كه بسترهای لازم فراهم باشد

منتقد ادبیات گفت: نقد، مولود تفكر انتقادی است. اگر در جامعه‌ای تفكر انتقادی نباشد، نقد نیز وجود نخواهد داشت. تفكر انتقادی در جامعه‌ای رشد می‌كند كه بسترهای لازم برای نقد فراهم آید. در جامعه‌ی استبدادی نه تنها نقد رشد نمی‌كند، بلكه آسیبی جدی به آن وارد می‌شود.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه‌ی زنجان، دكتر مجتبی بشردوست اظهار داشت: در ادبیات و نقد ادبی همیشه مسأله‌ی نسبیت مطرح است و علت آن هم این است كه جهان همواره در حال تغییر و تحول است.

وی كه در چهل و سومین جلسه‌ی گروه ادبیات عصركتاب اداره‌ی‌کل امور کتابخانه‌های عمومی استان زنجان در خصوص "آسیب‌شناسی نقد ادبی در ایران" در تالار اجتماعات كتابخانه‌ی عمومی سهروردی سخن می‌گفت، افزود: نقد تقریب و تبدیل حس به معیار است. گام اول در نقد، تأثیری است كه در خواننده ایجاد می‌شود و تا زمانی كه این حس زیباشناختی به وجود نیاید قدم‌های بعدی برداشته نمی‌شود.

گروه ادبیاتِ عصرکتاب زنجان برگزار می‌کند

jmahdi1 — Sat, 14 Jun 2008 20:24:18 GMT

آسیب‌شناسی نقد ادبی در ایران

گروه ادبیات حلقه‌ی عصرکتاب اداره‌ی‌کل امور کتابخانه‌های عمومی استان زنجان در نخستین آیین خود در سال 1387، نشستی با موضوع «آسیب‌‌شناسی نقد ادبی در ایران» با سخنرانی دکتر مجتبی بشردوست، برگزار می‌کند.

این جلسه‌ی سخنرانی روز دوشنبه 27 خردادماه 1387 ساعت 16 در زنجان، سعدی وسط، تالار اجتماعات کتابخانه‌ی عمومی سهروردی برگزار خواهد شد که حضور برای عموم آزاد است.

گفتنی است مجتبی بشردوست استادیار دانشگاه زنجان و صاحب کتاب‌هایی چون: در جست‌وجوی نیشابور (زندگی و شعر محمدرضا شفیعی‌کدکنی، نشر ثالث 13۷۹)، سودایِ حقیقت (هستی‌شناسی مولانا در مثنوی معنوی، نشر روزگار 1381)، افسون هدايت (نشر ورجاوند 13۸۳)، و کتاب در دست انتشاری با موضوع پایان‌نامه‌ی مقطع دکتری او «نقد ادبی در ایران (57-1320)» است.

يادآور می‌شود، حلقه‌یِ عصرکتاب اداره‌ی‌کل امور کتابخانه‌های عمومی استان زنجان، هر ماه در گروه‌های شش‌گانه‌یِ ادبیات، تاریخ، علوم سیاسی، فلسفه، کلیات و کودک و نوجوان، به برگزاری جلسات نقد و معرفی کتاب می‌پردازد.

در آیین نقد کتابِ انقلاب اسلامی در زنجان مطرح شد

jmahdi1 — Thu, 12 Jun 2008 18:01:18 GMT

دكتر مسعود بیات:

رادیكالیزه شدن دكترین اسلام

مهم‌ترین عامل در شكل‌گیری انقلاب بود

مؤلف كتاب انقلاب اسلامی در زنجان،‌ گفت: رادیكالیزه شدن دكترین اسلام و تفسیرها و تأویل‌های جدیدی كه جنبه‌ی ضد سلطنت و طاغوت داشتند،‌ از مهم‌ترین عوامل در شكل‌گیری انقلاب اسلامی ایران بودند. توسل به نیروهای مذهبی، ‌در آن مقطع زمانی، سبب پیدایش موج بیداری در بین مردم ایران شد.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)‌ منطقه‌ی زنجان،‌ دكتر مسعود بیات در ادامه افزود: به دو دلیل به نقش نیروهای مذهبی در این كتاب پرداخته‌ام. اول، رسالت مركز اسناد انقلاب اسلامی، زیرا كه این مركز از یك طیف مذهبی می‌باشد. دوم، باور شخصی‌ام كه رویكرد به گروه مذهبیون داشته‌ام، زیرا حتا نیروهای غیرمذهبی كه در انقلاب اسلامی 57 سهیم بودند، ‌روكش و پوششی مذهبی داشتند كه این امر در اسنادی كه به دست آورده‌ام، كاملاً‌ مشهود است.

صدور احکام سنگين برای فعالان سياسی و فرهنگی و حقوق بشر آذربايجان

jmahdi1 — Thu, 12 Jun 2008 04:34:55 GMT

سعيد متين‌پور به ۸ سال حبس تعزيری محکوم شد

خبرنامه‌ی گویا

شعبه‌ی ۱۱۵ دادگاه انقلاب تهران، احکام اوليه‌ی ۹ تن از فعالين سياسی و فرهنگی و حقوق بشر آذربايجان را صادر کرد.

صلواتی، قاضی شعبه‌ی ۱۱۵، سعيد متين‌پور، روزنامه‌نگار و فعال حقوق بشر را به اتهام ارتباط با بيگانگان به ۷ سال و به اتهام تبليغ عليه نظام جمهوری اسلامی به يک‌سال و مجموعاً به ٨ سال حبس تعزيری محکوم کرد.

بر اساس حکم صادره، صالح کامرانی فعال حقوق بشر و وکيل مدافع زندانيان سياسی آذربايجان نيز به اتهام تبليغ عليه نظام به يک‌سال حبس تعزيری محکوم شده است.

دادگاه دو استاد دانشگاه و فعال سياسی آذربايجان، عبدالله عباسی‌جوان و دکتر محمدعلی حيدری و همچنين جليل غنی‌لو، عليرضا متين‌پور، يعقوب سالکی‌نيا، ميرقاسم سيدين‌زاده، بهروز صفری و ليلا حيدری از فعالين سياسی و فرهنگی را به اتهام تبليغ عليه نظام به يک‌سال حبس محکوم گرداند که اين حکم به مدت ۵ سال به حالت تعليق خواهد بود.